Osiowanie wału w maszynach przemysłowych

Osiowanie wału w maszynach przemysłowych

Na płynność i bezawaryjność pracy wpływ ma wiele czynników. Jednym z nich jest odpowiednie osiowanie wału.

  1. Co to jest osiowanie wału?
  2. Konsekwencje niepoprawnego osiowania
  3. Metody centrowania wałów

Elementy układu napędowego, które współpracują ze sobą nawzajem, muszą być dokładnie ustawione. Temat nie jest prosty, dlatego dziś zajmiemy się metodami, którymi należy kierować się przy ustawianiu współosiowości wałów.

Co to jest osiowanie wału?

Osiowanie, inaczej zwane również centrowaniem osi to metoda, w której ustawia się osie wałów tak, by były względem siebie w linii prostej. To znaczy środkowa linia wału turbiny lub silnika musi pokrywać się z linią pompy, lub generatora. Nieprawidłowe ustawienie osi sprawia, że poziom naprężeń na wspomnianych wałach jest znacznie większy, co zwykle kończy się uszkodzeniem maszyny.

Wały wyrównuje się głównie przy nowej maszynie lub nowym silniku, a także przy przeprowadzaniu konserwacji i napraw, podczas których urządzenie demontujemy, w celu naprawienia uszkodzonych elementów. Osiowanie wałów jest ważne, ponieważ nie tylko gwarantuje płynną pracę maszyny, ale także zapobiega drganiom.

Konsekwencje niepoprawnego osiowania

Wspominaliśmy już, że niepoprawne wyosiowanie prowadzi do zwiększenia drgania maszyny. To jednak niejedyny skutek. Złe centrowanie osi prowadzi za sobą szybsze zużycie łożysk, sprzęgła i uszczelnień. Ponadto poziom poboru energii znacznie wzrasta, co podnosi również koszty eksploatacyjne. Szybkie zużywanie się komponentów najczęściej powoduje nieplanowane przestoje, będące skutkiem awarii urządzenia. Wiąże się to z dodatkowymi kosztami, które generowane są przez naprawdę maszyny i zakup nowych części zamiennych.

Metody centrowania wałów

Zanim przejdziemy do przytaczania metod centrowania wałów, warto pochylić się na samym początku nad samym procesem. Osiowanie składa się minimum z trzech etapów, a mianowicie:

  • pomiar kierunku i wielkości niewspółosiowości
  • obliczenie wymaganych przesunięć ustawianego urządzenia
  • korekcja ustawianej maszyny

Niewspółosiowość może być konsekwencją wielu czynników. Najczęściej jednak brak współosiowości pojawia się, gdy mamy do czynienia z błędami w konstrukcji, niepoprawnym ustawieniem części, niewłaściwą obróbką mechaniczną, pęknięciami czy odkształceniami cieplnymi. Według specjalistów nawet podczas samej pracy systemu napędowego występuje niewspółosiowość, co niekorzystnie wpływa na żywotność materiałów i może prowadzić nawet do deformacji pewnych części urządzenia.

Na ogół wyróżnia się dwa rodzaje niewspółosiowości:

  • kątowe, gdzie osie wałów są umieszczone względem siebie pod pewnym kątem
  • równoległe

Biorąc pod uwagę wyżej wymienione rodzaje niewspółosiowości, w metodach wyszczególniamy:

  • wyrównanie kątowe, za pomocą szczelinomierza.
  • wyrównanie przesunięcia, z którym mamy do czynienia przy niewspółosiowości równoległej

Proces centrowania wałów może być przeprowadzony za pomocą zegarowych czujników, wyposażonych w magnetyczne podstawy. Ponadto w niektórych przypadkach, gdy wał został źle ustawiony, można niewspółosiowość usunąć, regulując silnik, podnosząc jego platformę lub – w przypadku maszyny napędzanej – wykorzystując do tego podkładki.

Odpowiedz