DWURZĘDOWE

Dwurzędowe łożyska baryłkowe – najpopularniejszy wariant w najcięższych aplikacjach

Dwurzędowe łożyska baryłkowe to najpopularniejszy wariant tej konstrukcji. Łączą w sobie ogromną nośność promieniową, zdolność do przenoszenia sił osiowych i pełną wahliwość – wszystko w jednym, kompaktowym łożysku.

Stosuje się je w oprawach łożyskowych w dużych maszynach przemysłowych, wszędzie tam, gdzie wymiana łożyska jest trudna i kosztowna, a ryzyko ugięcia wału bardzo duże:

• wentylatorach kopalnianych i wyciągowych – długie wały, pył węglowy, wibracje
• na wałach napędowych statków – ogromne obciążenia, wibracje i ugięcia wału śrubowego
• w przekładniach turbin wiatrowych – główne łożysko wału wirnika, ekstremalne siły i zmienne obciążenia
• maszynach hutniczych – walcarki, piece, mieszalniki, linie ciągłego odlewania
• kruszarkach i sortowniach – wibracje, uderzenia, pył i duże ugięcia wałów

Dwurzędowa konstrukcja (dwa rzędy baryłek) daje znacznie wyższą nośność i sztywność niż jednorzędowe baryłkowe, a jednocześnie zachowuje pełną samonastawność – idealne rozwiązanie do najcięższych i najbardziej krytycznych aplikacji przemysłowych.

Jak prawidłowo zmierzyć luz wewnętrzny łożyska stożkowego – szczelinomierz listkowy

Do pomiaru luzu pomiarowego (wewnętrznego) używa się szczelinomierza listkowego. Jest to kluczowe podczas montażu łożyska na wale stożkowym lub na tulei wciąganej.

Dokręcając nakrętkę, wpychamy łożysko na stożek, co rozszerza pierścień wewnętrzny i zmniejsza luz. Należy mierzyć luz szczelinomierzem tak długo, aż osiągnie on wartość z tabeli montażowej producenta (najczęściej podanej w mikrometrach lub setkach milimetra).

Zbyt mały luz po montażu spowoduje przegrzanie i zatarcie – łożysko zostanie „zmiażdżone”, film olejowy zniszczony, smar się spali, a elementy zaczną pracować na sucho. Zbyt duży luz spowoduje bicie, wibracje i przyspieszone zużycie bieżni oraz wałeczków.

Podstawowa procedura pomiaru luzu szczelinomierzem:

• wciśnij listek szczelinomierza między wał a czoło pierścienia wewnętrznego (lub między podkładkę dystansową a nakrętkę)
• dokręcaj nakrętkę stopniowo, sprawdzając luz co kilka obrotów
• zatrzymaj dokręcanie, gdy listek wchodzi z lekkim oporem (zgodnie z wartością z tabeli – np. 0,03–0,08 mm)
• zabezpiecz nakrętkę zawleczką lub zagnieceniem

Zawsze korzystaj z tabeli montażowej konkretnego producenta (SKF, FAG, Timken, KOYO itp.) – wartości luzu różnią się w zależności od rozmiaru łożyska, serii i aplikacji. Prawidłowy luz to gwarancja długiej i bezawaryjnej pracy łożyska stożkowego.

Łożyska wałeczkowe vs baryłkowe – kwestia nazewnictwa i różnice

To kwestia nazewnictwa. Łożyska wałeczkowe to kategoria nadrzędna, do której należą wszystkie łożyska toczne, w których elementem tocznym nie jest kulka, tylko bryła obrotowa (wałeczek). Do tej kategorii zaliczamy:

• łożyska baryłkowe
• łożyska walcowe
• łożyska stożkowe
• łożyska igiełkowe

Łożyska baryłkowe zaś są konkretnym typem łożyska wałeczkowego, w którym elementy toczne mają charakterystyczny baryłkowy kształt (grubsze w środku, zwężające się ku końcom – jak beczka).

W skrócie: każde łożysko baryłkowe jest łożyskiem wałeczkowym, ale nie każde łożysko wałeczkowe jest baryłkowe – może być np. walcowe (idealny cylinder), stożkowe (ścięty stożek) lub igiełkowe (bardzo cienki i długi wałeczek).

Dzięki temu rozróżnieniu łatwiej zrozumieć, dlaczego w katalogach i rozmowach technicznych używa się obu terminów – „wałeczkowe” to szeroka rodzina, a „baryłkowe” to jeden z jej najważniejszych i najpopularniejszych podtypów w najcięższych aplikacjach przemysłowych.