Uprzejmie informujemy o zmianach w harmonogramie pracy naszego magazynu:
Składanie zamówień: Sklep działa bez przerwy 24/7.
Realizacja i wysyłka: Wszystkie zamówienia złożone od 03.06.2026 wyślemy po 08.06.2026 czerwca.
Dziękujemy za cierpliwość i życzymy pięknej, pogody!
Większość uszkodzeń łożysk wynika z niepoprawnego smarowania. Nawet jeśli prawidłowo dobierzemy łożyska i odpowiednio je zamontujemy, niewłaściwy środek smarny czy sposób smarowania może skutkować awarią. A zatem, jak smarować łożyska? Dziś przedstawiamy podstawowe zasady.
Okazuje się, że ponad połowa awarii łożysk tocznych jest skutkiem nieodpowiedniego smarowania. Klienci często błędnie dobierają środek smarny, metodę lub nieregularnie dosmarowują komponenty. W konsekwencji łożysko toczne szybciej się zużywa lub ulega uszkodzeniu. Kolejnym, często popełnianym błędem jest wykorzystywanie smarów uniwersalnych. Rozwiązania tego rodzaju nie sprawdzają się w trudniejszych warunkach pracy. Dlatego wybierając środek smarny, należy wziąć pod uwagę wszystkie parametry — również otoczenia.
Wybrany środek smarny, którym wypełniamy łożysko toczne, tworzy w jego wnętrzu odpowiednią warstwę. Warstwa ta skutecznie oddziela bieżnię wewnętrzną oraz zewnętrzną od elementów tocznych i tym samym powoduje zmniejszenie zużycia zarówno zmęczeniowego, jak i zużycia powierzchni. Dodatkowo środek smarny zabezpiecza komponent przed korozją, a także przed zanieczyszczeniami.
Skutków złego smarowania jest wiele. Po pierwsze wybranie nieodpowiedniego środka smarnego, a także ignorowanie wszelkich zasad czystości sprawia, że poziom zużycia ściernego elementów tocznych oraz bieżni znacząco wzrasta. To z kolei przyczynia się do stopniowego zwiększania się luzu wewnętrznego oraz zmiany kształtów części, które współpracują z łożyskiem. Przy nieodpowiednim smarowaniu wzrastają także obciążenia dynamiczne, drgania czy temperatura komponentu. Wraz z równie przyspieszonym procesem zmęczeniowym to wszystko sprawia, że okres eksploatacyjny łożyska ulega znacznemu skróceniu.
Jak smarować łożyska toczne? Do smarowania łożysk najczęściej wykorzystuje się smary i oleje.
Smary plastyczne to środki smarne, wyróżniające się stałą lub półpłynną konsystencją. Produkuje się je na bazie oleju, który z kolei zagęszcza się odpowiednimi mydłami metali. Smary plastyczne są popularnym rozwiązaniem, które znajdzie zastosowanie prawie w każdej aplikacji. Przy środkach smarnych tego rodzaju należy pamiętać o klasach konsystencji. Najczęściej wykorzystuje się produkty 2 klasy. Miękkie smary – 1 klasa – są świetną opcją dla aplikacji, w których substancja będzie przetłaczana przez nieco dłuższe przewody całego układu smarowania. Klasę 3 poleca się szczególnie dużym łożyskom, które pracują w warunkach drgań.
Dla małych łożysk poleca się oleje wyróżniające się niskim poziomem lepkości lub miękkie smary plastyczne. Dokładniej rozwiązania, które nie generują dużych oporów tarcia. Aspekt ten nie jest istotny przy dużych łożyskach. Jednakże w ich przypadku, szczególnie gdy pracują przy większych obciążeniach, ale i mniejszych prędkościach obrotowych, warto stosować środki smarne odznaczające się wyższą lepkością.
W każdej sytuacji środek smarny musi tworzyć odpowiednią warstwę smarną o optymalnej nośnej zdolności.
Przy aplikacjach wysokoobrotowych, a zatem i przy łożyskach szybkoobrotowych, poleca się stosować środki smarne wyprodukowane na bazie oleju syntetycznego. Szczególnie substancje o niskim poziomie lepkości. Do bardzo małych prędkości obrotowych lub w aplikacjach, w których łożysko ma do czynienia z ruchami oscylacyjnymi, najlepszym rozwiązaniem będą smary z grafitem lub dwusiarczkiem molibdenu.
Oczywiście wybierając środek smarny, musimy zwracać uwagę na temperaturę pracy. Tam, gdzie mamy do czynienia z wysokimi temperaturami, warto stosować smary przystosowane do takich ewentualności. W innym przypadku środek smarny zacznie tracić swoje właściwości i gwałtownie się utleniać. Zakres temperatury dla standardowych rozwiązań wynosi od -30 do 140 stopni Celsjusza.
W porównaniu do olejów smary plastyczne wyróżniają się tym, że łatwiej utrzymują się w oprawie. Zarówno w układzie pionowym, jak i skośnym. Dodatkowo skutecznie uszczelniają cały układ łożyskowania i gwarantują doskonałe zabezpieczenie przed wilgocią i zanieczyszczeniami.
W mocno wilgotnym otoczeniu poleca się stosować rozwiązania wykazujące wysoką odporność na wodę. Na przykład smarny wyprodukowane na wapniowych czy litowych mydłach.
Jeśli podczas pracy występują drgania, warto zastosować środki smarne odznaczające się wysoką stabilnością mechaniczną. W innym przypadku przez stałe „wałkowanie” substancji uszkodzi się struktura mydła i smar utraci swoje właściwości.
Najczęściej oleje wykorzystuje się w momencie, gdy nie możemy wykorzystać smarów plastycznych ze względów ekonomicznych lub technicznych. Są świetnym rozwiązaniem dla aplikacji, w których panują wysokie temperatury, powodowane na przykład przez podwyższoną temperaturę środowiska, równie wysokie prędkości obrotowe czy ogromne obciążenia. Najpopularniejszym rozwiązaniem, które znajdzie zastosowanie w większości aplikacji, są oleje mineralne odznaczające się wysoką jakością.
W niewielkich łożyskach stosuje się zwykle oleje o niskim poziomie lepkości. Dobrym rozwiązaniem będą substancje ze zdolnością do dużej penetracji.
Im większa temperatura, tym mniejszy poziom lepkości olejów smarnych. I analogicznie, gdy temperatura spada, lepkość wzrasta. Warto sięgać po rozwiązania, w których poziom lepkości zmienia się minimalnie. W łożyskach, które pracują w podwyższonych temperaturach, stosuje się najczęściej oleje wyróżniające się większą lepkością.
Przy mniejszej prędkości obrotowej stosuje się oleje o wyższej lepkości. Natomiast dla bardzo dużych obciążeń poleca się inwestować w środki smarne, które mają w swoim składzie substancje, dzięki którym odznaczają się one optymalną odpornością na wyższe ciśnienie.
Jednym z wielu zadań środków smarnych jest zabezpieczenie łożyska przed korozją. Aby mieć gwarancję, że ta ochrona będzie zapewniana przez cały okres eksploatacyjny, należy uważać, by woda nie wypłukiwała smaru z komponentu. Jeśli szukasz rozwiązania wyróżniającego się wysoką odpornością na działanie wody, koniecznie sprawdź mydła wapniowe oraz litowe, szczególnie te, które w swoim składzie mają związki ołowiowe.
Zarówno łożyska, jak i środki smarne należy utrzymywać we względnej czystości. Smary trzeba przechowywać w szczelnie zamkniętych opakowaniach, a urządzenia do smarowania warto wyczyścić i osuszyć przed kolejnym użyciem. Wielu specjalistów poleca, by dodatkowo przefiltrowywać oleje przed smarowaniem. Oczywiście pamiętaj o tym, aby nie mieszać środków smarnych ze sobą.
Dosmarowywanie to nic innego jak dostarczanie pewnej ilości nowego środka smarnego do częściowo przepracowanego smaru. Czynność wykonuje się okresowo i regularnie, wykorzystując do tego na przykład ciśnieniową smarownicę. Oczywiście użycie tego urządzenia jest możliwe w momencie, gdy oprawa łożyska posiada odpowiednie gniazda dla zaworka kulkowego. Smar należy doprowadzać aż do czoła zewnętrznego pierścienia. Dzięki temu będziesz mieć pewność, że środek smarny zostanie wciśnięty aż do wnętrza komponentu.
Wszystkie środki smarne należy wymieniać. Najlepiej zrobić to w momencie, zanim przepracowany smar straci swoje parametry. Częstotliwość wymiany smarów zależy przede wszystkim od warunków pracy, a w przypadku olejów także od ilości stosowanego środka smarnego. Na przykład, jeśli zastosowaliśmy smarowanie zanurzeniowe, wymiana oleju będzie odbywać się rzadziej. Przy metodzie obiegowej częstotliwość wymiany jest uwarunkowana tym, jak często smar przepływa przez komponent.
Pamiętaj, że w mocno zanieczyszczonych aplikacjach i przy wysokich temperaturach okres eksploatacyjny środków smarnych jest zwykle krótszy, dlatego wymiana smaru będzie odbywać się częściej, niż przy normalnych warunkach pracy.
